بررسی تاثیر دستکشهای محافظ بر قابلیتهای عملکرد دست

بررسی تاثیر دستکشهای محافظ بر قابلیتهای عملکرد دست

مهارت و چالاکی

چالاکــی یا مهارتهای حرکتی دســت، دامنه حرکت بازو، دســت و انگشــتان و سرعت عمل انجام کار با دست و انگشتان را بیان میکند. عصب، عضالت، مفاصل و رباطها در مهارتهای دستی دخالت دارند. جنبههای اصلی چاالکی دســت شــامل دامنه حرکتی، خم شــدن انگشتان و مچ دســت، میباشد که ممکن اســت پوشیدن دستکش موجب محدودیت دامنه حرکتی دســت، مچ و انگشــتان شود و یا با کاهش تماس دست با اشــیاء، امکان لغزش آنها از دست را به دنبال داشتهباشــد. چاالکی و مهارت کار با دست پس از پوشیدن دستکش، ۴ ، ۳ ،اکونور ۲ ،ماینسوتا توسط انجام آزمونهای اســتاندارد از قبیل: بنت ۸ و ۷ ،حرکات بلوکها ۶ ،آزمون گره زدن طنــاب ۵ ،پنســیلوانیا پیگبورد ۹  ارزیابی میشود.  آزمون پیچ و مهره نوع آزمون براســاس وظیفهای که انتظار میرود، مشــخص میشود. آزمون پیگبورد، بهترین نشاندهنده مهارت کلی دست است . زیرا مهارت انگشتان و هر دو دست در این آزمون مدنظر قرار میگیرند. در این آزمایشها زمان الزم برای تکمیل کاری معین یا تعداد خطاها )به عنوان مثال تعداد اشــیا در حال ســقوط از دست در حین انجام کار(، به عنوان معیار ارزیابی مهارت کار با دســت پس از پوشیدن دستکش ثبت میگردد . در شــکل )۵ )برخی از این آزمونها نشــان داده شده است.

 

حساسیت لمسی

ساسیت لمسی، به عنوان حساسیت المسهای دست به بافت سطحی، اندازه، شــکل و ویژگیهای دیگر جســم مورد بررسی، در نظر گرفته میشــود. به عبارت دیگر حساسیت لمســی، به صورت لمس کردن و توانایی تشــخیص هریک از این ویژگیها، تعریف میشود. هنگامی که حساسیت لمسی کاهش مییابد، دست به طور فزایندهای قادر به ارائه بازخورد لمسی مناســب، برای موفقیت در انجام کار نیست. عالوه بر این، قابلیت لمسی، روشی برای استخراج اطالعات در مورد خواص اشیا مانند اندازه، شکل و بافت به واسطه حرکات دست میباشد. اطالعات در مورد خواص اشیا از طریق گیرندههای پوستی درک میشود. آزمونهای ارزیابی حساسیت لمسی را میتوان به سه گروه تقسیم کرد: – ارزیابی و تشخیص آستانه لمس با فشار کم و زیاد و محرکهای پویا مانند ارتعاش – آزمایشهایی که مرز و فاصله را مشــخص میکنند و برای تشخیص بین قطعات مختلف )مثل دو نقطه از کولیس( انجام میشود. – آزمایشهایی که نیاز به شناسایی اشیا، اشکال یا بافتها دارند. مطالعات زیادی بر روی روشهای مختلف ارزیابی حساســیت لمسی صورت گرفتهاســت . حساسیت لمســی از طریق مجموعهای از آزمونهای استاندارد از جمله آزمون مونوفیالمنت۱۱ ،آزمون تشخیص ۱۲ و آزمون دو نقطهای۱۳ ارزیابی میشود . در شکل)۶ ) شکل و بافت برخی از آزمونهای ارزیابی حساسیت لمسی دست نشان داده شدهاست. از میان این آزمایشــات، روش مونوفیالمنت بیشتر مورد استفاده قرار میگیرد . اما تفاوت قابل توجهی بین نتایج دو روش مونوفیالمنت و تشخیص دو نقطهای وجود ندارد . روش کار در این آزمون به این صورت است که رشتههایی با قطرهای مختلف، به انگشتان دست فشار داده میشوند تا زمانی که خم شوند. سپس از شرکتکنندگان پرسیده میشود که آیا رشــته را در کف دست خود احساس میکنند. در این آزمایش، رشتهها با اندازههای گوناگون روی دست امتحان میشود. باید توجه داشت که رشتههای بزرگتر نیروی بیشتر و رشتههای کوچکتر نیروی کمتری برای خم شدن نیاز دارند.

حفاظت از سیستم تنفسی کارکنان در صنایع

تجهیزات حفاظت از سیستم تنفسی:

تجهیزات حفاظت از سیستم تنفسی یا ماسکهای تنفسی (Respiratory Protection Masks) بنا به تعریف وسایلی هستند که به منظور حفاظت سیستم تنفسی طراحی شده­اند تا از استنشاق هوای آلوده جلوگیری نماید. ماسکها این حفاظت را هم بوسیله گرفتن آلاینده­ها از هوای استنشاقی و هم به وسیله هوا رسانی از طریق یک منبع هوای قابل استنشاق تأمین می­کنند.

ماسکهای حفاظت تنفسی بطور کلی به دو دسته اصلی تقسیم می­شوند:

ماسکهای تصفیه کننده هوا (Air Purifying Respirators)

ماسکهای رساننده هوای اتمسفری (Atmosphere – Supplying Respirators)

  1. ماسکهای تصفیه کننده هوا:

ماسکهایی هستند که آلاینده­های موجود در هوای استنشاقی را می­گیرند و خود به چهار دسته تقسیم می­شوند:

الف. ماسکهای حذف کننده ذرات (Particulate Filtering Respirators)

ب. ماسکهای حذف کننده گازها و بخارات (Vapor and Gas Removing Respirators)

ج. ماسکهای الکتریکی تصفیه کننده هوا (Powered Air – Purifying Respirators (PAPR))

د. ماسکهای نجات (Escape Masks)

  1. ماسکهای هوا رسان:

ماسکهایی هستند که هوا را از طریق منبعی غیر از هوای اطراف، تأمین می­کنند. این گروه از ماسکها در شرایطی استفاده می­شوند که یا فیلتر مناسب جهت حذف آلاینده موجود در هوای محیط وجود نداشته باشد و یا تراکم اکسیژن در محل کمتر از ۲۱% باشد. ماسکهای هوا رسان به دو دسته تقسیم می­شوند:‌

الف. ماسکهای کپسول سرخود (Self – Contained Breathing Apparatus)

ب. ماسکهای هوا رسان شیلنگی (Air – Hose Supplied Air Respirators)

تجهیزات ایمنی

تجهیزات ایمنی دسته بندی های بسیاری دارد که میتوان به کلاه و دستکش ایمنی،کفش ایمنیو لباس کار اشاره کرد و در این مقاله به توضیح دستکش ایمنی از نوع لاتکس می پردازیم که براساس استفاده ای که مد نظر است انواع متفاوتی طبق فرآیند تولید آن وجود دارد.

پیش از پرداختن به آمیزه کاری لاتکس ارائه توضیحاتی در مورد روش های فرایند آن به علت نقش تعیین کننده نوع فرایند در انتخاب مواد افزودنی به آمیزه لاستیکی و همچنین به علت متفاوت بودن فرایند لاتکس نسبت به روش های معمول فرایند لاستیک جامد ضروری به نظر می رسد.

برای تولید قطعات لاتکسی ، از فرایند دیپ ( غوطه وری) استفاده میکنند. در این فرایند ، ابتدا باید لاتکس با افزودن مواد مناسبی به صورت آـمیزه در اید. در عمل دیپ ، قالبی را در آمیزه تهیه شده برای مدت زمان معین و مناسب غوطه ور می کند تا لایه اسی از آمیزه لاتکسی روی قالب بنشاند.سپس قفالب از آمیزه خارج می شود تاغ این لایه یا فیلم تشکیل شده خشک یا پخت گردد . قالب ها با توجه به نوع قطعه شکل های متفاوتی دارند و می توانند از جنس الومینیومی چینی یا سرامیکی باشند.

فرایند دیپ در کاربرد تجاری به سه روش انجام میشود که عبارت است از : دیپ مستقیم ، دیپ انعقادی ، دیپ حساس به حرارت.

روش دیپ مستقیم : قالب در امیزه لاتکسی غوطه ور می گردد و سپس در هوای داغ پخت می گردد.ضخامت فیلم را می توان با تکرار عمل غوطه وری زیاد کرد. روش دیپ مستقیم مواقعی کاربیرد دارد که ضخامت خیلی نازک مورد نظر باشد.

روش دیپ انعقادی: از آنجایی که اکثر لاتکس ها انیونی می باشند هنگامی که در تماس با محلول های الکترولیت قرار می گیرند به طور خود به خودی و تغییر ناپذیر منعقد می شوند از این اثر دئر تولید کالاهای دیپ شده استفاده میکنند،ابتدا قالب در یک محلول الکترولیت (حمام انعقاد)غوطه ور شده سپس داخل آمیزه لاتکسی فرو برده میشود که در نتیجه این عمل لاتکس در تمای با قالب منعقد شده و به صورت ژل در می آید.

حمام انعقاد محلولی از یک یا چند نمک محلول در آب ، الکل یا هر دو می باشد. نیترات کلسیم و مخلوطی از نیترات کلسیم و کلرید کلسیم نتایج بسیار خوبی را به عنوان الکترولیت ارائه می دهد.

 روش دیپ حساس به حراارت در این روش موادی که حلالیت معکوس داشته یعنی با افزایش دما حلالیت آنها کاهش میابد و آمیزه لاتکسی افزوده می گردد. از این رو با بالا رفتن درجه حرارت لاتکس به طور خود به خود منعقد می شود دمای انعقفاد معمولا ۴۰ تا ۴۵ در جه سانتیگراد می باشد.قبل از این که عمل دیپ انجام شود قالب در هوای داغ تا ۲۰ درجه سانتیگراد بالا تر از نقطه ذوب آمیزه حرارت می بیند و سپس قالب در آمیزه لاتکسیب فرو برده می شود.فیلمی از آمیزه روی قالب میشیند . پس از خروج قالب از آمیزه باید آـن را در هوای داغ نگه داری نمود تا فیلم حاصل به طور کامل در تمام سطوح منعقد گردد.

فاکتور هایی که روی ضخامت فیلم اثر میگذارند عبارتند از: دمای قالب ،زمان دیپ و غلظت آمیزه لاتکسی.

معمولا زمان دیپ بین ۵ تا ۱۰ ثانیه است در این فرایند فیلم هایی ضخیم تر از روش قبل تولید میگردد.

از انجایی که فرایند حساس به حرارت ، فیلم های با دیواره ضخیم ایجاد می کند در این پروژه از این فرایند استفاده گردید.

کیف کمکهای اولیه و ضرورت آن

کیف کمکهای اولیه

 حتما در مورد ضرورت به همراه داشتن کیف کمکهای اولیه مطالبی شنیده اید. كوهستان بعلت داشتن وضعیت خاص ذاتاً خطرناك است.
هر كسي كه به هر علتي وارد کوهستان میشود بالقوه در معرض اين خطرات قرار میگیرد . ممكن است در صورت بالفعل شدن خطرات، جان او و ديگر همراهانش به خطر بيافتد. بنابراین به همراه داشتن کیف کمکهای اولیه ضروری است.

خطرات بالقوه در کوهستان

با افزايش دانش و اطلاعات، استفاده از ابزار و تجهيزات مناسب، رعايت موارد ايمني، رفتار عقلايي در كوهستان و …، احتمال خطر به طور قابل قبولي پايين مي‌آيد؛ اما صفر نخواهد شد.
معمولاً در صورت وقوع حادثه، بسته به نوع، شدت و وسعت آن، آسيبهاي روحي و جسمي متعدد و مختلفي به افراد وارد شده و حتي موجب مرگ آنها میشود.
بهمين خاطر دانستن و فراگيري تئوري و عملي كمك هاي اوليه ، به همراه داشتن کیف کمک های اولیه، با نگاه ويژه به كوهستان، از ضروريات ورزش كوهنوردي است. هر كوه‌نوردي بايد بطور جدي در پي آن باشد.

هيچ‌كس بدون اطلاع و رعايت اصول امداد، كوه‌نورد كاملي نخواهد بود.

با اطلاع از اصول ابتدايي امداد قادريد در شرايط خطرناك، كمكهاي اوليه را پيش از رسيدن گروه پزشكي (يا گروه امداد و نجات) انجام دهید. مصدومان را بدون اينكه آسيب بيشتري به آنها وارد كنيد يا اوضاع را وخيم‌تر كنيد به مراكز درماني برسانيد.
ضمناً بايد بتوانيد با ارزيابي وخامت اوضاع درباره‌ي انتقال مصدومان يا به تعويق انداختن آن تصميم‌گيري كنيد .همچنین از انتقال بي‌مورد مصدومان و پذيرش خطرهاي ناشي از آن جلوگيري كنيد.
البته در اين رهگذر مسوؤليت مهمي بر عهده‌ي شماست. لذا بايد حيطه‌ي تواناييهاي خود را بشناسيد و واقع‌بين باشيد.
گاهي واقعاً كاري از دستتان بر نمي‌آيد. بر اعصاب خود مسلط باشيد و سعي كنيد از بدتر شدن اوضاع جلوگيري كنيد.
همواره در تمام مراحل امداد به شرايط ايمني خود و ديگر افراد كمك‌كننده توجه كافي داشته باشيد.
گاهی وضعيت منطقه يا وضعيت جوي براي انجام عمليات امداد مناسب نيست.
خوددار باشيد و خود را با شرايط پيش آمده وفق داده، منتظر بهبودي شرايط باشيد.

 

نکات زیر را برای جلوگیری از وقوع حوادث در نظر بگیرید

  • در آغاز صعود و در آخرين اتراقگاه شهري، از تلفنها و نحوه‌ي تماس با مراكز انتظامي، آتش‌نشاني، هلال احمر، اورژانس و هيات كوه‌نوردي اطلاع حاصل كنید. از ميزان آمادگي آنها در برخورد با حوادث آگاهي يابيد.
  • در تمامي طول برنامه بايد فاصله‌ي خود با اولين مركز درماني و نحوه‌ي دسترسي به آن را بدانيد . آگاه باشید براي رسيدن به آنجا به چند ساعت پياده‌روي نياز است .
    چه مقدار از مسير را مي‌توان با حيوانات اهلي (قاطر، اسب و..) طي كرد . در صورت لزوم اين حيوانات را از كجا و چگونه مي‌توان تهيه كرد.
  • هميشه قبل از حركت از علائم حياتي (ضربان قلب، فشار خون، حرارت و تنفس) افراد گروه اطلاع حاصل كنيد .
    از آنها بخواهيد اگرسابقه آسیب دیدگی، بيماري مزمن (ديابت، بيماري قلبي، آسم و..) ،مصرف دارو، ارتفاع‌زدگي، سرما يا گرمازدگيدارند، به شما اطلاع دهند.
  • مشخصات افراد از جمله سن، شماره تماس اقوام درجه یک، سابقه بیماری، داروهای مورد استفاده را قبل از برنامه دریافت نمایید.
  • توانايي افراد را در ابتداي مسير بررسي كنيد . كساني را كه در صورت لزوم مي‌توانند در حمل مجروح شما را ياري دهند، بشناسيد.
  • هر چه آماده‌تر، آگاه‌تر و با وسايل كاملتري به كوه برويد، قطعاً با مشكلات كمتري روبرو خواهيد شد و مي‌توانيد از وقوع حوادث بيشتري جلوگيري كنيد.

اقلام مورد نیاز کیف امداد

  • باند سه گوش
  • باند ساده ۱۰ سانت
  • چسب کاغذی ضد حساسیت
  • گاز استریل
  • بتادین
  • پد الكله آنتي سپتيك
  • چسب ساده زخم بندی
  • تیغ بیستوری جراحی
  • داروهای: استامینوفن – متوکلوپرامید – استازولامید – پرل TNG – دیفنوکسیلات – دگزامتازون – . . . .
  • پودر اوآر اس
  • راهنمای کیف و راهنمای داروهای مصرفی
  • بروشور راهنمای امداد و نجات
  • قيچي
  • چسب بخیه
  • دستکش یک بار مصرف

آیین نامه وسایل حفاظت فردی (محافظ های دستگاه تنفسی)

آیین نامه وسایل حفاظت فردی (محافظ های دستگاه تنفسی)

ماسک کامل۲ : پوششي است مقابل صورت كه چشم، بيني، دهان، چانه يا به عبارت ديگر كل صورت را مي‌پوشاند.

نيم ماسك۳: پوششي است مقابل صورت كه دهان، بيني و چانه را مي‌پوشاند.
به گزارش پایگاه خبری بهداشت، ایمنی و محیط زیست “بامنا”؛
اصطلاحات مربوط به محافظ های دستگاه تنفسی
ماسک کامل۲ : پوششی است مقابل صورت که چشم، بینی، دهان، چانه یا به عبارت دیگر کل صورت را می‌پوشاند.

نیم ماسک۳: پوششی است مقابل صورت که دهان، بینی و چانه را می‌پوشاند.

ربع ماسک۴: پوششی است مقابل صورت که تنها دهان و بینی را می‌پوشاند.

نیم فیلتر ماسک۵: ماسکی است که کل یا قسمت اعظم آن را فیلتر تشکیل می‌دهد و دهان و بینی و در حد امکان چانه را نیز می‌پوشاند.

فیلتر۶: قسمتی از دستگاه محافظ تنفسی است که قابل تعویض بوده و از آن برای فیلتراسیون (پالایش) هوای محیط استفاده می‌شود.

فیلترهای ذره‌ای۷: فیلترهایی هستند که از آنها در محیط های گرد وغباردار و ذرات جامد و مایع معلق در هوا استفاده می‌شود.

فیلترهای گازی۸: فیلترهایی هستند که در محیط های گازی استفاده می‌شوند و جذب‌کننده گازها و بخارها هستند.

۱- Respiratory Protective Device

۲- Full Face Mask

۳- Half Mask

۴- Quarter Mask

۵- Filtering Half Mask

۶- Filter

۷- Particle Filter

۸- Gas Filter

فیلترهای ترکیبی۹: فیلترهایی که جذب‌کننده گازها، بخارها و ذرات پراکنده جامد و مایع مشخصی هستند.

آئرسل۱۰ جامد: عبارتند ازذرات جامد معلق در هوا

آئرسل مایع: عبارتند ازقطرات مایع معلق در هوا

آئرسل محلول های آبی: مواد جامد معلق در آب به صورت محلول است چنان که فقط جزء خطرناک این نوع آئرسل مواد جامد هستند.

مقررات عمومی
وسایل محافظ دستگاه تنفسی باید به گونه ای روی صورت قرار گیرند که هیچ گونه درز و منفذی نداشته باشند.

مواد تشکیل دهنده

مواد به کار رفته در ماسک باید هنگام شستشو و ضدعفونی در برابر ماده توصیه شده از طرف کارخانه سازنده آن استحکام لازم را داشته باشند.

موادی از ماسک که با پوست استفاده‌کننده در تماس هستند، نباید باعث ایجاد سوزش و تحریک پوست شوند و یا اثر زیان‌آور دیگری برای سلامتی در پی داشته باشند.

۹- Combined Filter

۱۰- Aerosols

در نیم فیلتر ماسک ها هر نوع ماده ای که از لایه‌های فیلتر در هنگام تنفس جدا می‌شود، نباید برای مصرف‌کننده از ماسک مضر باشد و یا ایجاد مزاحمت کند.

مواد به کار رفته در ماسک نباید برای استفاده‌کننده از ماسک ایجاد خطر کند و یا قابلیت احتراق طبیعی بالایی داشته باشند.

اجزای تفکیک‌پذیر
همه اتصالات تفکیک‌پذیر در صورت امکان باید به سهولت با دست وصل و محکم شوند.

تمام قطعات درزگیر هنگام نگهداری باید به گونه‌ای استقرار یابند که از هم جدا باشند و به یکدیگر فشاری وارد نیاورند.

عدسی چشمی و صفحه دید
صفحات و طلق های ضد بخار طراحی شده که به عنوان صفحه دید(عدسی چشمی ماسک) به کار می‌روند، باید به گونه‌ای مطمئن و مقاوم در برابر نشت گاز روی بدنه ماسک نصب شده باشند.

صفحات دید نباید باعث ایجاد اختلال در دید شوند و بررسی این امر در آزمایش های عملی انجام می‌گیرد.

دریچه‌های دم و بازدم
روی بدنه ماسک باید حداقل یک دریچه بازدم جاسازی شود، به گونه‌ای که هوای بازدم یا هر مقدار هوای اضافی از طریق آن به خارج جریان یابد، ولی وجود یک

دریچه دم بر روی ماسک الزامی نیست.

در صورتی که روی ماسک، دریچه دم تعبیه شده باشد، نباید از فیلتری استفاده شود که روی آن دریچه دم به کار گرفته شده باشد.

امکان قرار گرفتن دریچه بازدم در مسیر تنفسی دم و یا امکان قرار گرفتن دریچه دم در مسیر تنفسی بازدم نباید وجود داشته باشد و دریچه‌های دم و بازدم باید در تمامی جهات به درستی عمل کنند.

دریچه‌های بازدم باید در برابر آلودگی و آسیب های مکانیکی محافظت شوند.

 انواع نیم فیلتر ماسک

مدل FFP1 برای محافظت در برابر آئرسلی از ذرات جامد
مدل FFP2 برای محافظت در برابر آئرسلی از ذرات جامد و آئرسل محلول های آبی
مدل FFP3 برای محافظت در برابر آئرسلی از ذرات جامد و آئرسل مایع با کیفیت جذب بالا

مقررات عمومی فیلترها
اتصال بین فیلتر و بدنه ماسک باید به گونه‌ای محکم بدون منفذ باشد. این اتصال به صورتی دایمی یا به روش مخصوص و یا از طریق اتصال پیچشی فیلتر با بدنه ماسک قابل دستیابی است. فیلتر باید به سادگی و بدون استفاده از ابزارهای خاص قابل

تعویض بوده و به گونه‌ای طراحی شود که جایگزینی آن به روشی دیگر امکان‌پذیر نباشد.

حداکثر وزن فیلتر همراه با نیم ماسک نباید از ۳۰۰ گرم بیشتر شود.

حداکثر وزن فیلتر همراه با ماسک نباید از ۵۰۰ گرم بیشتر شود.

فیلترهای ذره ای
طبقه بندی:

P1 جذب کننده ذرات جامد
P2 جذب کننده ذرات جامد و مایع
P3 جذب کننده ذرات جامد و مایع با کارایی بالا

مواد: فیلتر باید از مواد مناسبی ساخته شود، به گونه‌ای که هنگام استفاده در محیط های مختلف در برابر دما، رطوبت و مواد فاسدکننده مقاوم و مستحکم باشد. لایه‌های میانی فیلتر باید در برابر مواد خورنده مقاوم باشند. همچنین مواد به کار رفته در فیلتر به هنگام عبور هوا نباید آسیبی برای استفاده‌کننده از ماسک ایجاد کند.

انواع فیلترهای گازی و ترکیبی
نوع A : برای استفاده در برابر گازهای آلی و بخارهای با نقطه جوش بالاتر از ۶۵ درجه سیلیسیوس که توسط کارخانه سازنده مشخص شده است.

نوع B : برای استفاده در برابر منواکسیدکربن و گازهای آلی و بخارهایی که توسط کارخانه سازنده مشخص شده است.

نوع E : برای استفاده در برابر دی‌اکسید سولفور و دیگر گازهای اسیدی و بخارهایی که توسط کارخانه سازنده مشخص شده است.

نوع K : برای استفاده در برابر آمونیاک و مشتقات که توسط کارخانه سازنده مشخص شده است.

فیلترهای ویژه
فیلترهای ویژه باید همیشه ویژگی فیلتر نوع P3 را نیز داشته باشند.

نوع No – P3 قابل استفاده در برابر اکسیدهای نیتروژن مثل Nox, No2, No
نوع Hg – P3 قابل استفاده در برابر جیوه

نشانه‌ گذاری ماسک ها
ماده ۱۲۴- تمام ماسک ها با مدل مشابه باید با نشانه و علامت مشخصی نشانه‌گذاری (علامتگذاری) شوند. قطعات و اجزای ماسک که تأثیر قابل توجهی در ایمنی دارند، باید به گونه‌ای که مشخص باشد، نشانه‌گذاری شوند.

نظر به اینکه تاریخ‌گذاری، نمایش قابل اطمینانی برای مصرف‌کننده است، سال تولید، به علاوه زمان مجاز به منظور استفاده یا تاریخ انقضا روی ماسک ها باید نشانه‌گذاری شود.

برای قسمت هایی که نمی‌توان اطلاعات مناسبی را روی آنها حک کرد، در دستورالعمل استفاده از ماسک کارخانه سازنده باید توضیح داده شود.

نشانه‌گذاری باید به وضوح قابل رؤیت بوده و تا حد امکان پایدار باشد. (نشانه‌گذاری ها به مرور زمان بر اثر استفاده از ماسک پاک نشوند).

بر روی نیم فیلتر ماسک ها ، نوع و کلاس فیلترها باید با یکی از سه نشانه FFP2 ,FFP1، FFP3 نشانه‌گذاری شود.

بر روی نیم فیلتر ماسک ها مطابق با توانایی و کاربرد جذب آنها حرف( S ) به عنوان جذب‌کننده ذرات جامد یا حرف( SL ) به عنوان جذب‌کننده ذرات جامد و مایع باید نشانه‌گذاری شود.

تبصره: این حروف باید همراه با کلاس ماسک مشخص شوند (کلاس ۱, ۲ یا ۳).

نشانه‌گذاری روی فیلترها
همه فیلترها چه فیلترهای گازی و چه از نوع فیلترهای ترکیبی یا فیلترهای ذره‌ای باید نشانه‌گذاری شوند.

روی فیلترهای گازی و ترکیبی، نوع، کلاس و کد رنگی فیلترها باید مشخص شود (جدول ۱).

بدنه فیلتر باید با کد یا کدهای رنگی یا با نواری رنگی دور تا دور فیلتر نشانه‌گذاری شود.

تبصره: رنگ نقره‌ای یا فلزی روشن به عنوان یک رنگ خنثی در نظر گرفته می‌شود.

فیلتر نوع NO – P3 باید با جمله ذیل نشانه‌گذاری شود.

” تنها برای استفاده در برابر NO- P3 ”

فیلتر نوع Hg – P3 باید با جمله زیر نشانه گذاری شود.

” حداکثر زمان استفاده ۵۰ ساعت ”

جدول ۱- کد رنگی فیلترها

دستورالعمل و راهنمای آموزشیماده ۱۳۵-راهنماهای آموزشی استفاده از ماسک باید همراه با ماسک و در کوچکترین بسته‌بندی ها قرار گیرد. ماده ۱۳۶-راهنماهای آموزشی باید کلیه اطلاعات لازم را به منظور استفاده در کار و شرایط استفاده از ماسک به قرار ذیل شامل شوند:

کاربردها و محدودیت ها
کنترل های قبل از استفاده
چگونگی روش قرارگیری بر روی صورت
طرز استفاده
نحوه نگهداری
طریقه انبار کردن
ماده ۱۳۷-راهنمایی های آموزشی باید بدون ابهام باشند و ساده بیان شوند و در صورت سودمند بودن، تصویری از قسمتهای مختلف آنها نشان داده شود، عددگذاری شوند و یا برچسبی بر روی آنها زده شود. ماده ۱۳۸-به هنگام مواجه شدن با مشکلات احتمالی، باید نکات لازم بیان شود. مثلاً

کیپ کردن ماسک (بررسی قبل از استفاده)
به استفاده‌کننده از ماسک باید هشدارهای لازم داده شود که در صورت وجود موهای صورت (ریش) و قرار گرفتن موها در بین ماسک و صورت خطر نشتی وجود دارد.
خطرات ناشی از هوای اشباع شده از اکسیژن یا کمبود اکسیژن؛
کیفیت هوا در هنگام استفاده از ماسک؛
طرز استفاده از ماسک در محیط های قابل انفجار.
ماده ۱۳۹-راهنمایی های آموزشی فیلترها باید شامل اطلاعات لازم برای آموزش و شرایط استفاده اشخاص طبق موارد زیر باشد:

کاربردها و محدودیت ها؛
تعیین نوع و مشخصات فیلتر؛
کنترل های قبل از استفاده؛
طریقه نصب بر روی ماسک؛
طرز استفاده؛
نحوه نگهداری و ذخیره‌سازی؛
طریقه حمل؛
چگونگی برخورد با مشکلات احتمالی.
کد رنگی کلاس نوع
قهوه ای ۱,۲, or 3 A
خاکستری ۱,۲, or 3 B
زرد ۱,۲, or 3 E
سبز ۱,۲, or 3 K
سفید ۱,۲, or 3 P
یا ترکیبی از آنها
آبی – سفید NO – P3
قرمز – سفید Hg – P3

دستورالعمل و راهنمای آموزشی
راهنماهای آموزشی استفاده از ماسک باید همراه با ماسک و در کوچکترین بسته‌بندی ها قرار گیرد.

راهنماهای آموزشی باید کلیه اطلاعات لازم را به منظور استفاده در کار و شرایط استفاده از ماسک به قرار ذیل شامل شوند:

کاربردها و محدودیت ها
کنترل های قبل از استفاده
چگونگی روش قرارگیری بر روی صورت
طرز استفاده
نحوه نگهداری
طریقه انبار کردن

راهنمایی های آموزشی باید بدون ابهام باشند و ساده بیان شوند و در صورت سودمند بودن، تصویری از قسمتهای مختلف آنها نشان داده شود، عددگذاری شوند و یا برچسبی بر روی آنها زده شود.

به هنگام مواجه شدن با مشکلات احتمالی، باید نکات لازم بیان شود. مثلاً

کیپ کردن ماسک (بررسی قبل از استفاده)
به استفاده‌کننده از ماسک باید هشدارهای لازم داده شود که در صورت وجود موهای صورت (ریش) و قرار گرفتن موها در بین ماسک و صورت خطر نشتی وجود دارد.
خطرات ناشی از هوای اشباع شده از اکسیژن یا کمبود اکسیژن؛
کیفیت هوا در هنگام استفاده از ماسک؛
طرز استفاده از ماسک در محیط های قابل انفجار.

راهنمایی های آموزشی فیلترها باید شامل اطلاعات لازم برای آموزش و شرایط استفاده اشخاص طبق موارد زیر باشد:

کاربردها و محدودیت ها؛
تعیین نوع و مشخصات فیلتر؛
کنترل های قبل از استفاده؛
طریقه نصب بر روی ماسک؛
طرز استفاده؛
نحوه نگهداری و ذخیره‌سازی؛
طریقه حمل؛
چگونگی برخورد با مشکلات احتمالی.

آشنایی با وسایل ایمنی و حفاظت فردی

آشنایی با وسایل ایمنی و حفاظت فردی
کلیات
الف- تعریف (وسایل حفاظت فردی) وسایلی است از قبیل کلاه ایمنی، کفش و پوتین، ماسک، نقاب و عینک، تورهای حفاظتی، کمربند ایمنی، دستکش لاستیکی عایق، چکمه و نیم چکمه لاستیکی، گتر و لباس ایمنی که کارگران، افراد خود اشتغال و سایر کسانی که در کارگاههای صنعتی و ساختمانی فعالیت نمایند، باید متناسب با نوع کار خود آنها را مورد استفاده قرار دهند.
ب- کلیه وسایل حفاظت فردی باید از نظر کیفیت موارد مورد استفاده و مشخصات فنی ساخت مورد تأیید مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران باشند.
پ- کلیه وسایل حفاظت فردی باید بطور مرتب توسط اشخاص ذیصلاح بازرسی و کنترل شده، در صورت لزوم تعمیر یا تعویض شوند، تا همواره برای تأمین حفاظت کارگران آماده باشند.
ت- در تمام محل های کار باید لباس کار تمیز و متناسب با نوع کار در اختیار کارگران قرار گیرد. بعلاوه لباس کار باید طوری تهیه شود که موجب بروز حادصه شوند و کارگر بتواند با آن به راحتی وظایف خود را انجام دهد.
مناسب ترین لباس کار، لباس کار یک تکه است که هیچ پارگی نداشته باشد. چون پارگی های لباس به قطعات متحرک ماشین ها گیر می کند. دکمه های لباس نباید شل باشد. از شال گردن نباید در هنگام کار استفاده نماید. (شکل ۱)

شکل ۱: لباس کار
هنگام کار کردن با ماشین هایی که بعضی از اجزایشان می چرخد باید آستینها را تا بالای آرنج بالا زد و اگر حفاظت پوست ضروری باشد سردست لباس کار دکمه داشته باشد و دکمه آن بسته شود.
لباس کار ناقص و عدم رعایت دستورهای ایمنی مربوط به کاری که انجام می دهد ممکن است به شما آسیب برساند. انگشتر و ساعت نباید به دست داشت زیرا ممکن است ایجاد خطر کند. برای حفاظت پوست در برابر اثر شیمیایی قبل از شروع به کار باید کرم های حفاظتی به دست ها مالید.

جمع اوری مقاله توسط ساناز نوروزی

 

کفش ایمنی مقاوم در برابر لغزش چه نوع کفشی است ؟

کفش ایمنی مقاوم در برابر لغزش چه نوع کفشی است ؟

از خصوصیات مهم کفش ایمنی پادکس و کلیه کفش هایی که برای محل های کار تولید می شوند و در محیط های لغزنده به کار برده می شود و یا محیط هایی که با اسید های و روغن ها کار می کنند ، لغزنده نبودن و مقاومت آن ها در این گونه محیط ها می باشد . کفش ایمنی اگر از کفی های مناسب و جنس مرغوب و خوب تهیه نشود نمی‌توانند مناسب برای کار در محیط های کار باشد بنابراین کفی کفش هایی که در برابر محیط های لغزنده مقاوم می باشد ، باید مناسب با این خصوصیت باشند. برای تهیه یک کفش ایمنی مناسب باید خطر ها ارزیابی شوند مثلا محیط از لحاظ لغزش و سقوط اشیای تیز بررسی شود و کفش های ایمنی مناسب برای آن محیط فراهم گردد تا امنیت جان کارکنان را فراهم آورد.
صدماتی که به پا وارد می شود بسیار ناتوان کننده می باشند و گاها باعث از کار افتادن افراد می شود . برای کاهش خطرات ناشی از افتادن و لغزش در کفش ایمنی ضد لغزش ، گاها از نوارهای ضد لغزش در آن ها استفاده می‌کنند . کفش هایی با کشش مناسب نیز می‌توانند از سقوط در محیط لغزنده محافظت کند .

نحوه تشخیص کفش ایمنی مقاوم در برابر لغزش
برای تولید کفش ایمنی مناسب در برابر لغزش و همچنین مشخص نمودن مقاومت آن ها ، آزمایشاتی پس از تولید انجام می‌شود که آن ها را بر روی سطوح خشک و سطوح خیس شده با آب و همچنین سطوح آغشته شده به روغن و سطوحی که از جنس استیل ضد زنگ و خیس شده با آب می باشد ، امتحان می کنند و به هر کدام از زیره ها بعد از امتحان در تمام این سطوح امتیاز مجزا می دهند و امتیاز کلی آن را از روی آن ها محاسبه می‌کنند و اگر امتیاز به دست آمده با استانداردهای تعیین شده متناسب باشد بر چسب مقاوم بودن در برابر لغزش را به آن ها می‌دهند.

ویژگی های کفش های ایمنی مقاوم در برابر لغزش:
جنس کفش ایمنی مناسب در برابر لغزش می‌تواند از لاستیک باشد که لاستیک به عنوان مانعی در برابر لغزش به شمار می‌آید . طراحی عاج های کفش های ایمنی مقاوم در برابر لغزش معمولاً عاج هایی با طرح‌های هندسی می باشد زیرا در صورتی که زیره کفش های ایمنی لبه های بیشتری در جهت عرض داشته باشند می‌توانند مقاومت بیشتری در برابر لغزش داشته باشند . زیر هایی که به طور کامل با زمین تماس داشته باشند مناسب برای محیط های لغزنده نمی باشند ، بنابراین باید کفش ایمنی کانال های بازی در کف خود داشته باشند که روغن یا آب از آن خارج شود و اصطحکاک مورد نیاز برای عدم لغزش فراهم گردد .
برای کفش ایمنی مناسب برای محیط های لغزنده زیر های دارای عاج با ارتفاع کم یا متوسط به دلیل داشتن تماس بیشتر با سطح برای سطوح لغزنده بهینه می باشد.

برای تهیه کفش مقاوم در محیط لغزنده باید چه کنیم ؟
برای این که بتوان در محیط های سخت از لغزیدن و شکستن دست و پا و اعضای بدن جلوگیری کرد باید کفش مناسب و مقاوم در برابر لغزش تهیه نمود و از این رو مهم ترین بخش در خرید کفش ایمنی مقاوم در برابر لغزش ، در نظر گرفتن جنس سطح و محیط و همچنین نوع کار و نیز نوع ماده ی لغزنده ای می‌باشد که در محیط کار وجود دارد . بنابراین نوع محیط کار از آن لحاظ مهم می باشد که اگر محیط کار را بشناسیم ، می‌توان برای محیط هایی که سطوح صاف دارند از کفش های بدون پاشنه استفاده نمود که با سطح تماس بیشتری دارند و احتمال لغزش را کم می‌کنند و اگر قرار است کار بر روی نردبان و یا این گونه موارد انجام شود باید از کفش هایی استفاده کرد که پاشنه عمودی مناسب دارند . بنابراین برای هر نوع کاری کفش مناسب با آن کار تولید می‌شود و این وظیفه خود افراد و مدیران می باشد که کفش مناسب برای آن محیط را فراهم نمایند تا از بروز خطرات و صدمات جلوگیری نمایند .

علایم تخصصی کفش های ایمنی چیست؟

علایم تخصصی کفش های ایمنی چیست؟

اگر درگیر خرید کفش ایمنی هستید و سوالاتی در مورد علایم کفش ایمنی دارید این مقاله را از دست ندهید. در مقالات متعددی تعدادی از این کدها و علایم مختلف مربوط به کفش ایمنی را حتما مشاهده کرده اید.اما کاربرد آنها را نمیدانید. انتخاب کفش ایمنی مناسب برای محیط کار شما یک امر حیاتی است و کد کفش های ایمنی به شما مشخصات و ویژگی های مهم کفش شما را می دهد.

مهم این است که از همه ویژگی های کفش کار خود مطلع باشید تا اطمینان حاصل کنید که کفش مورد استفاده شما برای محیط و شرایط کاری شما مناسب است. اما، آیا می دانید کدها و علایم ثبت شده روی کفش ایمنی چه میگویند؟

معمولا کفش های ایمنی را براساس استانداردهای اروپایی تست میکنند. که سازمان استاندارد ایران نیز طبق این استانداردها به کفشهای ایمنی ایرانی نشان استاندارد میدهد.

در زیر شماره استاندارد EN 20345 : 2011 اورپایی که معادل استاندارد ۱۱۳۶ استاندارد ایران میباشد توضیح داده شده است:

ممکن است قبلا استانداردهای EN ISO در دیگر کفش مشاهده کرده باشید.کفش های طراحی شده قبل از سال ۲۰۰۴ و همچنان تولید شده تا سال ۲۰۰۴ مطابق با استاندارد EN ISO 20345: 2004 میباشد ولی بعد از ویرایش در سال ۲۰۱۱ مطابق استاندارد EN 20345 : 2011 میباشد.

SB: مخفف Safety Basic است که پایه استاندارد کفش ایمنی میباشد. کفش ایمنی SB باید دارای یک سرپنجه فلزی باشد با مقاومت ضربه پذیری ۲۰۰ ژول.

S1: دارا بودن خصوصیات SB و داشتن خاصیت آنتی استاتیک ، جذب انرژی در ناحیه پاشنه و مقاومت به نفت کوره و مازوت و مواد روغنی

S2: دارا بودن خوصصیات S1 و مقاومت رویه کفش در برابر آب

S3: دارا بودن خصوصیات S2 و مقاومت به نفوذ اجسام تیز و برنده به کف پا مانند براده و….

S4: خصوصیات آنتی استاتیک ، جذب انرژی در ناحیه پاشنه کفش ،مقاومت به نفت کوره،مازوت و مواد روغنی ، سرپنجه مقاوم به ۲۰۰ ژول ضربه پذیری و کاملا ضد آب

S5: خصوصیات S4 و مقاومت به نفوذ اجسام تیز و برنده به کف پا

علایم کفش ایمنی در برابر لغزش

تست لغزش کفش های ایمنی در سه طبقه دسته بندی میشوند.

SRA: تست لغزش کفش بر روی یک کاشی سرامیکی مرطوب با محلول صابون رقیق شده مانند سولورید سولفات سدیم

SRB: تست لغزش زیره کفش بر روی فولاد با گلیسرول

SRC: در صورتی که کفش بتواند از هر دو آزمون بالا قبول شود

معیار های ایمنی در کفش ایمنی

ایمنی چیست ؟
ایمنی یعنی محافظت از جان و اعضای بدن در هر کار و هر مکانی . ایمنی یک احساس امنیت و یا یک درخواست همگانی می باشد که موجب آرامش و آسایش افراد می‌شود و وقتی حرف از ایمنی می‌شود یک نوع آرامش را با خود به ارمغان می آورد از این رو در هر کاری که انجام می شود رعایت آن ضروری و لازم می‌باشد.با رعایت نکات ایمنی جراحات و صدمات به حداقل می‌رسد و در کنترل و حذف خطراتی که از حوادث و اتفاقات ناگهانی به وجود می آید نقش به سزایی دارد.ولی پیشگیری از اتفاق و افتادن حوادث یک اصل مهم در راستای بهبود ایمنی می باشد و مهمتر از آن این می باشد که بعد از اتفاقات به دنبال ایمنی نباشیم و قبلاً به فکر این بیوفتیم که از بروز اتفاقات و حوادث جلوگیری نماییم ولی با این حال استفاده از لباس ها و کفش ایمنی و لوازم ایمنی مناسب دیگر، احتمال آسیب ها را به حداقل می‌رساند.

معیار های ایمنی:
برای تعیین معیارهای ایمنی در کفش‌ ایمنی باید توجه شود که با توجه به استاندارد ها و کاملا مناسب و با شرایط کار باشد . استانداردی که کفش های ایمنی مطابق با آن طراحی می شوند باید شامل مسائل مربوط به واحدهای صنعتی و آتش نشانی ها و محیط های کاری و همچنین پروژه های ساختمانی و پروژه های نفت و پتروشیمی و راهسازی و سدسازی ها و برق کاری ها و بسیاری از کارها و شغل های دیگر باشد.از جمله معیارهای ایمنی برای تولید کفش ایمنی تحمل وزن های بالا در حین سقوط اشیا سنگین می باشد که بتواند وزن های بالایی را تحمل نماید و از این رو از فولادی در جلوی کفش استفاده می‌شود که این کارایی را به کفش‌های ایمنی می‌دهد.

کفش ایمنی

از دیگر معیارهای ایمنی می‌توان به راحتی و بهداشت اشاره کرد . هر چیزی در وهله ی اول باید راحت باشد و احساس آرامش را از افراد نگیرد . در کفش ایمنی باید از موادی استفاده شود که هم پا را در مقابل آب و دما محافظت نمایند و هم اینکه به زودی بو نگیرد و باکتری ها نتوانند به راحتی در آن فعال شوند . یک کفش ایمنی مناسب باید پایه و قوس و انعطاف‌پذیری را برای پاشنه فراهم کند .

معیار های ایمنی همچنین می تواند مراقبت و محافظت از پاها در برابر سوختگی ها و گرفتگی ها و همچنین لغزش ها و… باشد . گرم نگه داشتن پاها در مقابل آب و هوای شدید و مقاومت از آنها در برابر خستگی و غیره از دیگر مواردی است که در معیار های ایمنی لحاظ می شود.در معیارهای ایمنی باید به طول عمر مناسب و کاربرد بالای کفش ها دقت شود کفشی که بلافاصله و در فاصله کوتاهی خراب شود و کارایی خود را از دست دهد ، کفش مناسب از لحاظ ایمنی نمی باشد. یک کفش ایمنی مناسب باید بر در برابر تمامی خطراتی که در یک شغل وجود دارد و افراد را از ناحیه پا تهدید می‌کنند مقاوم باشد و از پا ها محافظت نماید . معیار ایمنی برای تولید کفش های ایمنی در شغل های مختلف و با توجه به خطراتی که در هر شغل وجود دارد و خصوصیات آنها متفاوت می باشد.از این رو می‌توان این گونه عنوان کرد که در کفش های ایمنی برای شغل های مختلف با کاربردهای گوناگونی که دارند از معیارهای ایمنی متفاوتی درست می‌شوند بنابراین یک کفش که برای برق کاری به کار برده می شود با کفشی که برای آتش‌نشانان تولید می شود معیارهای ایمنی متفاوتی دارد و باید شرایط را در نظر گرفت و از روی آن کفش مناسب را تهیه نمود .

ایمنی كارگاه های ساختمانی، نقاط قوت، چالش های موجود و ضرورت ها

ایمنی كارگاه های ساختمانی، نقاط قوت، چالش های موجود و ضرورت ها

مقدمه

ایمنی در ساختمان سازی به دلیل کثرت حوادث و مرگ و میر زیاد این صنعت، از جمله مباحث بسیار مهم می باشد. صنعت ساختمان به دلیل ماهیت خشن و سخت و فعالیت های پر خطر مانند گودبرداری و حفاری، پی سازی، تخریب، کار در ارتفاع و … جزو صنایع حادثه خیز می باشد. عدم رعایت قواعد ایمنی در مراحل مختلف ایجاد یک واحد ساختمانی باعث شده که این شغل جزو سخت ترین و پرحادثه‎ترین مشاغلی باشد که تا کنون جان کارگران زیادی را گرفته و افراد زیادی را دچار صدمات جبران ناپذیر کرده است. این در حالی است که با به کار بردن تدابیر ایمنی و رعایت مقررات لازم به راحتی می توان ایمنی افراد را در این شغل تامین کرد. صنعت ساختمان بیشترین آمار صدمات و مرگ و میر ناشی از کار را داراست. به طوریکه بخش ساختمان به تنهایی ۳۰ درصد از حوادث ناشی از کار را به خود اختصاص داده است. از کل حوادث ساختمان ۲۱ درصد به فوت، ۱۹ درصد به جراحت، ۴۰ درصد به شکستگی و ۲۰ درصد نیز به جراحات جزیی منجر می شود. در حالی که تعداد کارگران ساختمانی بین ۱.۲ تا ۳ میلیون نفر اعلام می شود.

به گواه بررسی ها و آماری که در زمینه حوادث ناشی از کار در کارگاه های ساختمانی بیان می شود، نیروی کار شاغل در این بخش در معرض بیشترین خطرات از قبیل نقص عضو، ازکار افتادگی و فوت قرار دارند. نتیجه این آمارها این است که در سال ۱۳۸۶، قریب ۶۳۰ کارگر و در سال ۱۳۸۷ نزدیک به ۱۸۵ نفر در بخش ساختمانی بر اثر حوادث ناشی از کار، دچار فوت و یا از کار افتادگی شده‌ اند. مطالعه ای که در کشور کویت بر روی مرگ ومیر و صدمات در صنعت ساختمان انجام شد نیز تایید کرد که صنعت ساختمان در سال های ۱۹۹۴، ۱۹۹۵ و ۱۹۹۶ با داشتن به ترتیب ۴۸%، ۳۸% و ۳۴% از صدمات ناتوان کننده و ۶۲%، ۳۸% و ۴۲% از مرگ و میرها، خطرناک ترین صنعت است.

با توجه به اهمیت موضوع و خلا تحقیقاتی در این زمینه، در این مقاله سعی داریم فرایند ساختمان سازی، چالش ها و ضرورت های مربوط به ایمنی ساختمان را بررسی کنیم.

مواد و روش ها

برای انجام این تحقیق، پس از جستجو و مطالعه منابع موجود کتابخانه ای و مقالات چاپ شده در این زمینه، بایدها و نبایدها و ملزومات ایمنی در صنعت ساختمان را مشخص شده و با مرورتحقیقات انجام شده پس از جستجو پیرامون هر کدام از الزامات، وضعیت موجود در ایران و جهان را بیان کرده و در نهایت با مشخص شدن چالش بین وضعیت موجود و ایده آل ضرورت های این موضوع را تبیین کردیم.

یافته ها

نتایج مطالعه حاضر نشان داد که علی رغم خطر زیاد و حوادث فراوان در صنعت ساختمان، وضعیت موجود با وضعیت مطلوب فاصله زیادی داشته و ضروری است توجه هر چه بیشتر همراه با حمایت قانونی در این زمینه اعمال شود تا شاهد ارتقای سطح ایمنی ساختمان در عمل و کاهش حوادث ساختمانی یا حداقل کاهش مرگ و میر کارگران ساختمانی باشیم.

علل حوادث ساختمانی عبارتند از:

ریسک کارگران ساختمانی در مراحل مختلف اجراء، پایین بودن سطح سواد، مقطعی بودن فعالیت های ساختمانی و عدم امکان نظارت کافی و موثر بر رعایت مقررات ایمنی در کارگاه ها توسط بازرسان کار را می توان از مهمترین مشکلات بالا بودن حوادث در کار ساختمانی دانست.

شایع ترین حوادث ساختمانی عبارتند از:

سقوط از ارتفاع، سقوط اجسام، ریزش آوار و دیواره گودبرداری، سقوط بالابر و برق گرفتگی شایعترین مواردی است که کارگران ساختمانی با آن مواجه اند. بررسی ها نشان داده است که حدود ۸۰ درصد از حوادث به وقوع پیوسته در کارگاه های ساختمانی اعم از آسیب دیدگی و فوت با رعایت مقررات ایمنی ابتدایی و صرف هزینه ناچیز قابل پیشگیری است که می توان در این بخش به نصب حفاظ های موقت درسمت پرتگاه، مهارکردن بالابرهای حمل مصالح، استفاده اجباری از لوازم حفاظت فردی (کلاه، کفش، کمربند ایمنی) و رعایت فواصل ایمنی کار در مجاورت خطوط برق فشار قوی اشاره کرد.

ماده یک قانون بیمه تامین اجتماعی برای کارگران ساختمانی:

كارگران شاغل در كارهای ساختمانی اعم از ایجاد یا توسعه ساختمان، تجدید بنا، تعمیرات اساسی و یا تخریب مربوط به ساختمان و به ترتیب مندرج در این قانون با نام نویسی و اخذ كد ملی نزد سازمان تامین اجتماعی بیمه می‌شوند. تبصره ـ كارگران شاغل در كارهای ساختمانی تا زمان تحت پوشش قرار گرفتن به موجب این قانون، كماكان از حیث خدمات مشمول قانون بیمه اجباری كارگران ساختمانی مصوب ۱۳۵۲ و اصلاحات بعدی آن هستند و در صورت احراز شرایط از مزایای قانون یادشده برخوردار خواهند شد.

ایمنی كارگاه های ساختمانی

ایمنی ساختمان باید از ابتدای طراحی نقشه ساختمان و انتخاب زمین مناسب برای ساخت آن شروع شده و در ادامه در مراحل گودبرداری، پی سازی، جوشکاری، همچنین در تجهیزات و ماشین آلات مورد استفاده و سایر عملیات ساختمانی پیگیری شود. مدیریت ایمنی و بهداشت، از روز اول شروع میشود و پایان نمی یابد. در ادامه به موارد ایمنی که در هر مرحله باید مد نظر باشد اشاره شده است.

۱- طراحی

برای طراحی مكان ساختمان این نکات لازم است: زمین استحكام كافی داشته باشد و در مسیر سیل نباشد، حتی المقدور به بناها و تاسیسات خطرناك نزدیك نباشد. نقشه مناسب تهیه شده و پایه ها، ستون ها، سقف با استحكام كافی طراحی شوند؛ مسایل ایمنی در خصوص الكتریسیته، نصب آنتن های برق گیر و تهویه طراحی شود. بعد از ساخت، پایش و نگهداری سیستم های طراحی شده به طرز صحیح انجام و تعمیر و نگهداری آن دارای مسوول خاص باشد.در طراحی پایه ها، سقف وكف ها رعایت نكات زیر لازم است: تحمل فشار ناشی از حداكثر بارها و اشیای ثابت و متحرك، تحمل فشار ناشی از ریزش برف، باران، یخبندان، باد و طوفان، تحمل فشار ناشی از بارهای معلق، ساختمان مورد نظر باید با شرایط اقلیمی هر محل مطابقت داشته باشد. ارتفاع كف محل كار واتاق ها از سقف نباید كمتر از ۳ متر باشد.ساختمان مورد نظر از راه آهن و ارتعاشات ناشی از آن دور باشد.

۲- گودبرداری(حفاری-شمع گذاری)

گود‌برداری غیراصولی در زمین مجاور یک مدرسه در شمال غرب تهران باعث گرفتار شدن ۶ کارگر زیر آوار و مرگ ۲ نفر از آنها شد. ساختمان سه طبقه به دلیل شمع بندى نامناسب و رعایت نکردن اصول ایمنى از سوى سازندگان ساختمان مجاور در حال ساخت فرو ریخت. رعایت نکردن نکات ایمنی در حفاری و ریزش کانال در شهرستان شبستر آذربایجان شرقی سه کشته برجای گذاشت. ریزش کوه در اقدسیه بر اثر گودبرداری غیرمجاز. اینها تنها گوشه ای از حوادث ناشی از گودبرداری غیراصولی در کشور ما می باشد.

حوادث ناشی از گود برداری به این علل اتفاق می افتند:

گودبرداری بدون چوب بست یاعدم كفایت آن، عدم اطلاع كافی از نحوه چوب بست، بی اطلاعی از مقاومت زمین، عدم مقاوت چوب بست در مقابل بار زیاد، استفاده از چوب های پوسیده یا کم مقاومت، عدم توجه به چوب بست بعد از باران های سنگین و خرابی های ناشی از آب، شکستگی، بریدن دیوارهای گود به وسیله ماشین های مخصوص حفاری بدون تنظیم آنها، بی دقتی کارگران به ویژه رانندگان وسایل گودبرداری و جرثقیل هنگام حفاری.

نكات ایمنی به هنگام گودبرداری برای پایداری ساختمان های مجاور:

وضعیت ساختمان مجاور، قدمت و فرسودگی بنای ساختمان، اختلاف سطح ساختمان مجاورنسبت به كف محل فونداسیون، نفوذ آب تحت الارضی.

ابعاد گود: هر چقدر عمق گود برداری زیادتر شود بدیهی است امكان فرو نشستن دیواره گود و یا ریزش آن زیادتر شده به همان نسبت باید تخته های جانبی و تیرهای حائل و تیرچه ها ضخیم تر و دارای مقاومت بیشتری باشد. هر اندازه عرض گود یا كانال زیاد گردد بایستی تعداد تیرچه هایی كه بین دیوارهای گود قرارداده می شود افزایش یابد.

جنس خاک:
مقاومت زمین بر حسب مواد متشکله آن متفاوت است. بعضی قسمت ها ممکن است قشرهای سست عمودی یا مایل داشته باشد که قابل رویت نباشد در این حالت لرزش ماشین های حفاری مجاور محل گودبرداری یا عبور ماشین ها و قطار یا انفجار موجب جدایی قسمت سخت و ریزش گود می گردد.

۳- پی سازی

قبل از اقدام به پی سازی ساختمان باید اطمینان حاصل گردد که در طرح و محاسبات نکات زیر رعایت شده باشد: نشست زمین بر اثر تغییر سطح ایستایی، نشست زمین ناشی از حرکت و لغزش کلی در زمین های ناپایدار، نشست ناشی از ناپایداری زمین بر اثر گودبرداری خاک های مجاور و حفر چاه، نشست ناشی از ارتعاشات احتمالی که از تاسیسات خود ساختمان یا ابنیه مجاور آن ممکن است ایجاد شود. برای حصول اطمینان از مقاومت زمین باید در مرحله ابتدایی گمانه زنی انجام گردد.

۴- اسکلت سازی

در این مرحله که عملیات جوشکاری و سایر عملیات های ساختمانی در ارتفاع انجام می شوند موارد زیر حایز اهمیت می باشد:

جوشکاری:
همیشه در اخبار و روزنامه ها در مورد حوادث ساختمانی می شنویم یا می خوانیم. کارگر ۴۷ ساله‌ای که در حال جوشکاری اسکلت فلزی یک ساختمان در دست احداث بود در اثر بی احتیاطی و سهل انگاری از ارتفاع ۱۵ متری به پایین سقوط کرد. این کارگر جوشکار بدون رعایت نکات ایمنی در ارتفاع حدود ۱۵ متری از سطح زمین مشغول جوشکاری و اسکلت بندی تیرآهن‌های ساختمان در حال احداث بود که ناگهان تعادل خود را از دست داده و به پایین سقوط کرد.

بی احتیاطی یكی از كارگران در ساختمان و وجود یك كپسول اكسیژن و یك كپسول گاز مایع، عامل اصلی انفجار بوده است .در این انفجار یك كارگر جان خود را از دست داده و ۱۲ كارگر دیگر نیز مجروح شدند. ‌به دلیل سهل انگاری كارگر فنی ساختمان و تماس دستان روغنی او با محل نشت گاز اكسیژن از کپسول ۱۱کیلویی که پر بوده انفجار به وقوع پیوست.

هنگام جوشکاری باید به این نکات توجه شود: دور نگه داشتن كپسول استیلن و بشكه كاربید از محل تولید جرقه و شعله، اطمینان از سالم بودن فشارسنج مولد استیلن، عمودی قرار دادن مولد استیلن، جدا كردن مولدهای پر و خالی از یكدیگر، جنس لوله های گاز استیلن از مس یا برنج نباشند. استفاده از حفاظ مخصوص برای پیشگیری از ریزش گدازه های حاصل از جوشکاری در زیر محل مورد نظر. عدم کاربرد اجسام روغنی در نزدیکی کپسول یا استفاده نکردن از کپسول با دست آغشته به روغن.

کار در ارتفاع:
براساس این مطالعه سقوط از ارتفاع، علت عمده حوادث صنعت ساختمان است. همچنین سیستم ثبت و گزارش دهی، وسعت مشکل ایمنی ساختمان را پنهان کرده اند. بیشتر افراد در سطوح مدیریتی از هزینه های مرتبط با حوادث و اثربخشی برنامه های ایمنی در کاهش هزینه های پرشده بی اطلاعند. کار در ارتفاع از رایج ترین فعالیت های کارگران ساختمانی است و یكی از انواع حوادث شغلی در صنایع ساختمانی كه از شدت پیامد بالایی برخوردار است سقوط افراد از ارتفاع است. سقوط، دومین نوع از حوادثی است که موجب مرگ می گردد. براساس آمار منتشره توسطBLS ، در سال ۱۹۹۴حدود ۱۰٫۴% مرگ های ناشی از كار در صنایع غیردولتی در اثر سقوط بوده است. بر همین اساس صنایع ساختمانی یكی از خطرناك ترین محیط های كاری محسوب می گردند. زیرا در همان سال۳۲٫۱% از كل حوادث سقوط منجر به مرگ در آن بخش رخ داده است. داده های منتشره توسط NIOSH نشان می دهند كه ازسال۱۹۸۰ تا ۱۹۸۹ بالاترین نرخ متوسط سالیانه مرگ های ناشی ازسقوط با ۶٫۵۶ مورد به ازای هر۱۰۰۰۰۰ به صنایع ساختمانی تعلق داشته است. همچنین تقریبا ۲۸٫۵% از كل حوادث سقوط منجر به مرگ درصنایع ساختمانی در اثر سقوط از سقف و نردبان ها و سكوها می باشد.

به دنبال سقوط یک کارگر ساختمانی، صاحب کار و پیمانکار نصب لوله گاز روانه زندان شدند. فوت یک نفر در پی سقوط از ارتفاع در حین تردد از راه پله آجری طبقه اول به دوم بوده که به دلیل نداشتن تعادل از قسمت باز پرتگاه راه پله، به رمپ راه پله پایین تر سقوط کرده و درنتیجه به دلیل جراحات وارده و مصدومیت شدید سر فوت می‌کند. مهاربندی نادرست باعث ریختن داربست فلزی یک ساختمان پنج طبقه در اصفهان شد.

داربست:
داربست ها ساختارهای موقتی از آهن، چوب و الوار هستند كه باید وزن كارگران، وسایل آنها و مصالح مورد استفاده را تحمل كنند. مهمترین خطرات مربوط به داربست ها عبارتند از: سقوط از ارتفاع، برخورد سر با اشیا، خطر برق گرفتگی، ریزش داربست.

نكات ایمنی: استفاده از افراد ماهر برای این كار، اطمینان كافی از محل اتصال كابل به داربست، جلوگیری از تجمع بار و وسایل بی مورد بر روی داربست، بازدید كردن ترمز ایمنی داربست قبل از شروع كار، نصب حفاظ و نرده ها در ارتفاع معین.

نردبان ها:
حداكثر ارتفاع عمودی نردبان ۹ متراست. انتهای نردبان از سطح كار باید ۱ متر بالاتر باشد. زاویه مناسب برای نردبان ۷۵ درجه می باشد. زاویه افقی از پایه نردبان تا ساختمان باید یك چهارم طول نردبان باشد. نردبان دوطرفه مناسب ترین وسیله جهت کار می باشد. امن ترین نوع آن باید دارای پله های مسطح و مجهز به سکو و نرده مخصوص دستگیره باشد. چنانچه نردبان در محلی که احتمال لغزش دارد، قرار داده شود باید به وسیله کفشک از لغزش پایه ها جلوگیری کرد.

پلكان ها:
كلیه پلكان ها و پاگردها باید توانایی تحمل بارهای عادی را داشته باشند. اختلاف سطح دو پاگرد نباید از ۳٫۷۰ متر تجاوز كند، ابعاد چشمه های پله نباید از ۲۵ میلی متر تجاوز كند. طول پلكان ها نباید در هیچ مورد از۹۰ سانتی متر كمتر باشد. عرض هر پله نباید از ۳۳ سانتیمتر كمتر باشد و ارتفاع پله باید بین ۱۴تا۳۰ سانتیمتر باشد. پله هایی كه طول آنها بیش از ۲٫۲۵ متر باشد باید علاوه بر نرده های كناری مجهز به یك نرده وسطی نیز باشند.

نرده:
نرده های حفاظتی باید در فواصل ۲ متری دارای پایه و كلاف های قائم و افقی باشند. ارتفاع نرده پله ها نباید كمتر از ۷۵ سانتیمتر باشد. ارتفاع نرده ها برای جلوگیری از سقوط باید ۱۰۰ سانتیمتر باشد. دریچه مدخل هایی که در کف کارگاه باز می شوند باید توسط دریچه های بدون لولا بسته شود. ولی برای حفاظت دریچه ها و مدخل هایی که در کف کارگاه باز می شوند می توان از دریچه های لولادار، نرده های مشبک و نرده قائم استفاده کرد.

۵- تخریب

تخریب یك ساختمان اغلب مشكل تر ازساختن آن است. در طراحی تخریب، نكات زیر باید در نظر گرفته شود:

تماس با شهرداری و پلیس محل و دریافت اجازه كتبی، حجم، ترتیب و نوع كار، نوع داربست و بالابر و ماشین آلات لازم، تاثیر و حفاظت از ساختمان های مجاور و پهلو، اطلاعات راجع به قرار گرفتن شبكه های برق و آب در زیر زمین، وضعیت نفوذ فاضلاب های ساختمان های مجاور نسبت به ساختمان مورد تخریب. پیمانکار و مسوول تخریب باید اطلاعات کافی در این زمینه داشته و به موقعیت ساختمان و مقاومت مصالح ساختمانی به خوبی آشنا باشد. به وسیله تابلو و علایم مانع ورود اشخاص متفرقه به حریم ساختمان شود. باید تجهیزات حفاظتی مناسب از قبیل تجهیزات فردی و داربست را فراهم کرده و مراقب باشد که کارگران از آنها استفاده کنند.

حفاظت فردی:

کارگران موظفند از تجهیزات ایمنی از قبیل کلاه حفاظتی، چکمه، لباس، دستکش، کمربند به نحو احسن استفاده کنند و به دقت دستورات مسئول ایمنی را انجام دهند. سن کارگران نباید از ۱۸ سال کمتر بوده و از نظر بدنی باید دارای توان کافی باشد.

۶- وسایل، تجهیزات و ماشین آلات ساختمانی

دستگاه ها و وسایل موتوری بالابر (از قبیل انواع جرثقیل، پمپ های بتنی ثابت و متحرک، لیفتراک و آسانسور موقت). ماشین آلات خاکبرداری و گودبرداری (بیل های مکانیکی، لودرها، بولدوزرها و از این قبیل) و وسایل نقلیه موتوری ویژه حمل و نقل مصالح ساختمانی (وانت ها، کامیون ها و تراک میکسرها و از این قبیل). وسایل و ماشین آلات الکتریکی و مکانیکی که در عملیات مختلف ساختمانی مورد استفاده قرار می گیرند از قبیل: دستگاه های نجاری، بتن سازی، جوشکاری، تهیه هوای فشرده، انواع پمپ ها، تهویه کننده ها، الکتروموتورها، مولدهای برق سیار، لرزاننده ها، دج برها، وسایل و ابزارهای دستی قابل حمل از قبیل مته، فرز، ساب و غیره. در صورت استقرار وسایل، تجهیزات و ماشین آلات ساختمانی در معابر عمومی، این وسایل نبایستی در فاصله کمتر از ۱۵ متر از تقاطع، قرار گیرد و همچنین نبایستی مانع از دیده شدن علایم راهنمایی و رانندگی شده و یا باعث محدودیتی در انجام وظایف سازمان آتش نشانی و سایر واحدهای خدماتی شود. وسایل، تجهیزات و ماشین آلات ساختمانی باید در موارد ذیل توسط اشخاص ذیصلاح بازدید و کنترل گردیده و سپس مورد بهره برداری قرار گیرند: قبل از استفاده برای اولین بار، پس از هرگونه جابجایی یا تغییرات و تعمیرات اساسی، در فواصل زمانی معین و مناسب، طبق دستورالعمل سازنده دستگاه.

بحث و نتیجه گیری:

نتایج مطالعه حاضر نشان داد که علیرغم خطر زیاد و حوادث فراوان در صنعت ساختمان، وضعیت موجود در این صنعت با وضعیت مطلوب فاصله زیادی داشته و ضروری است توجه هر چه بیشتر همراه با حمایت قانونی در این زمینه اعمال شود تا شاهد ارتقای سطح ایمنی ساختمان در عمل و کاهش حوادث ساختمانی یا حداقل کاهش مرگ و میر کارگران ساختمانی باشیم.

بررسی حوادث نشان می دهد که ۴۸ درصد کل حوادث ساختمانی در اثر عدم نظارت کارفرما و تهیه و تجهیزات ایمنی کار، ۲۲ درصد آن براثر بی احتیاطی کارگران، ۱۴ درصد به علت عدم آموزش کارگر به انجام کار محول شده و ۶ درصد نیز سایر عوامل بوده است. همچنین از مجموع حوادث اتفاق افتاده در بخش ساختمان ۲۱ درصد منجر به فوت، ۱۹ درصد جراحت، ۴۰ درصد شکستی و ۲۰ درصد نیز جراحات جزیی است. بیشترین حادثه دیدگان ساختمانی نیز کارگران بی سواد و یا کم سوادی هستند که در مشاغل سخت ساختمانی اشتغال دارند و آموزش های لازم برای انجام کار را ندیده اند.

نقاط قوت:

در خصوص ایمنی ساختمان، قوانین متعددی وجود دارد از جمله:

آیین نامه های ایمنی ساختمان که توسط وزارت کار و امور اجتماعی تدوین شده اند.
مبحث ۱۲ ایمنی و حفاظت کار در حین اجرا که توسط دفتر تدوین و ترویج مقررات ملی ساختمان ارائه شده است.
قانون بیمه کارگران ساختمانی که توسط سازمان تامین اجتماعی تصویب شده است.

همچنین موارد زیر جزء نکات مثبتی است که در زمینه ساختمان سازی وجود دارد:

نیاز به گرفتن مجوز ساخت توسط کارفرما یا پیمانکار
تجهیزات حفاظت فردی موجود برای کار ساختمانی و کار در ارتفاع