اصول و مبانی اولیه ایمنی

اصول ایمنی در محیط کار:
ایمنی بعنوان حفاظت انسان و کارآیی او از صدمات و پیشگیری از صدمه دیدن انسان تعریف می شود. اولین تلاش انسان در جهت بهبود ایمنی ۲۰۰۰ سال پیش در کتاب تاریخ طبیعی Pliny و Elder آمده است. بعنوان مثال در این کتاب گفته شده که برای جلوگیری از استنشاق مواد سمی کارگران باید از ماسکهای حفاظتی استفاده نمایند و از اولین وسایل ایمنی لامپهای ایمنی معادن را می توان نام برد.
هدف از اجرای مقررات ایمنی و دستورالعملهای مربوطه، امکان بوجود آمدن محیط سالم است بنحوی که کارگران بدون دغدغه خاطر و بدون ترس از خطرات صنعت بکار خود ادامه دهند.
بدین ترتیب ترس از آینده نامعلوم که زائیده و معلول حوادث و سوانح در محیط کار می باشد در جامعه صنعتی ما رخت بر خواهد بست. بدون وجود مسئول ایمنی نه تنها قدمی در راه پیشرفت صنعتی برداشته نمی شود بلکه صنعت دچار هرج و مرج و از هم پاشیدگی شده و دیر یا زود به سوی زوال تدریجی سوق پیدا مینماید.

نظم و نظافت کارگاهی (House Keeping):
روزگاری فروش زیاد و یا تعداد کارکنان و بزرگی کارخانه موجبات افتخار یک شرکت را فراهم می آورد زیرا ظاهرا فروش بالا و تولید انبوه، کاهش هزینه تولید و سود بالاتر را تضمین می کرد.
در دیدگاه جدید مدیریتی مهارت کارگر خط تولید و نیز شرایط تولید و محیط کارخانه و کیفیت محصول است که تعیین کننده فروش و سود شرکت است. پاکیزگی در سیستم پنج سین مدیریتی ژاپن یعنی پاکیزگی، انسان، ماشین آلات، مواد و محیط می باشد. جهت دستیابی به صنعتی منضبط و کارگاهی تمیز با کارگران بهره ور و کاهش ریخت و پاش راهکارهای زیر توصیه می شود:
۱٫ علامت گذاری و نوشتن مشخصات مواد و یا قطعاتی که در داخل قوطی ها و یا بشکه ها هستند و نوع آنها مشخص نیست.
۲٫ لوازم ضروری از لوازم غیر ضروری تفکیک شده و وسائل غیر ضروری از محیط کار دور نگه داشته شوند.
۳٫ ماشین آلات و تجهیزات مورد استفاده و کف سالنها و راهروها بعد از هر شیفت تمیز شوند.
۴٫ اقلام پر مصرف در نزدیکی محل مصرف قرار داده شوند.
۵٫ برای نظافت و بهداشت شخصی کارگران باید یک برنامه مدون وجود داشته باشد.

آموزش در راستای اهداف بهداشت حرفه ای از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است چرا که آموزش صحیح سطح آگاهی افراد را بالاتر برده و فرهنگ ایمنی و بهداشت را در بین کارگران باز می کند. طبیعی است که کارگر هر چه قدر نسبت به ایمنی و مسائل مربوط به آن آگاه تر باشد کمتر ارتکاب به اعمال غیر ایمن می کند و همچنین افراد دیگر را نیز از انجام آن منصرف می کند.

ابزار دستی و ابزار برقی قابل حمل در انجام کارها به شما کمک می کند، اما همین ابزار می تواند برای شما خطر آفرین باشد.
اقدامات ایمنی خوب، به شما این اجازه را خواهند داد تا مخاطرات را کنترل کرده و خطرات را به حداقل برساند.
مطالب ذیل به شما نشان خواهد داد که چگونه مخاطرات استفاده از ابزار را کنترل کنید تا خودتان و آنهایی را که در اطراف شما کار می کنند از صدمه و مسایل بهداشتی محافظت نمایید.
لطفاً این را بخوانید ودستور العمل های ایمنی و بهداشتی آنرا دنبال کنید و در نظر داشته باشید که اگر مطالب آنرا انجام دهید، کار شما با ابزار سریعتر، آسانتر و ایمن تر انجام خواهد شد.
انتخاب درست: ایمنی ابزار زمانی شروع می شود که شما ابزار دستی و برقی کارتان را بطور صحیح انتخاب کنید.
کیفیت: بهترین ابزاری را که می توانید تهیه کنید، انتخاب نمایید. ابزار ارزان قیمت که از جنس نامرغوب ساخته شده اند شکسته و باعث خراب شدن کاری که انجام می دهید شده و ایجاد صدمه به خودتان یا همکارانتان خواهد شد.
ایمنی: به تمهیدات ایمنی که در ساخت ابزار بکار رفته اند توجه نمایید. این مورد شامل توجه به سویچ های ایمنی، حفاظ، قطعات تیز و گردنده، محافظ های دست، عایق های پوششی و غیره می باشد.
تناسب: یک وسیله خوب با ساختار مناسب مانند یک جسم محکم در دست شما احساس می شود. همواره چاقوها، پیچ گوشتی ها، انبردست ها، قیچی ها و ابزار برقی مورد نیازتان را از بین انواعی انتخاب کنید که بر طبق اصول ارگونومی (مهندسی انسانی) طراحی شده اند این قبیل ابزار طوری ساخته شده اند که هیچ گونه فشاری به انگشتان و کف دست شما نیاورده، خمیدگی و پیچ و تاب نداشته و خوب در دستهای شما جا بگیرد.
کارایی: ابزار مطمئن، برای انجام وظایف ویژه طراحی شده اند، این ابزار می توانند کار شما را آسانتر کرده و از خستگی شما جلوگیری نمایند.
حوادث چگونه اتفاق می افتد؟

شما می توانید از بروز حوادث و مشکلات برای سلامتی خودتان جلوگیری کنید اگر:
برای انجام کار از ابزار مناسب استفاده کنید.
ابزار را طبق دستورالعمل مربوطه به کار ببرید.
کتابچه دستور العمل چگونگی بکار بردن ابزار را مطالعه نمائید.
ابزار صدمه دیده را تعمیر و یا تعویض نمایید.
برای استفاده از ابزار، آموزش لازم و کافی دیده باشید.
از وسایل استحفاظ فردی استفاده کنید.
استفاده از ابزار بطور صحیح.
دستور العمل نگهداری ابزار را بخوانید و دنبال کنید.
ابزار را فقط برای انجام کاری که طراحی شده است بکار ببرید.
برای انجام کار از ابزاری که اندازه آنها مناسب با کار است استفاده کنید.
برای آزمایش تیز بودن ابزار تیز، از یک قطعه چوب استفاده کنید و هرگز از انگشتان دست برای این کار استفاده نکنید.
قبل از بکار گیری ابزار، آنرا از نظر صدمه بازرسی کنید.
بعد از استفاده از ابزار، آنرا تمیز کنید.
وقتی که از ابزار برقی استفاده می کنید، قطعه کار را روی میز مهار کرده یا محکم به گیره ببندید. اگر امکان بستن آن میسر نبود، حتماَ باید توسط یک نفر گرفته شود.
هنگام کار با ابزار، انگشتری، حلقه، دستبند و سایر وسایل زینتی را از خود دور کنید. زیرا این وسایل ممکن است گیر کنند و موجب صدمه به دست شما خواهند شد.
دستها، موی سر و البسه خود را از لبه تیز و قسمت های گردنده ابزار دور نگه دارید.
اگر از ابزار کلیددار استفاده میکنید بعد از اتمام کار کلید آنرا بردارید.

در هنگام کار با دریل ها، اره برقی، رنگ پاش ماسه پاش و سایر ابزاری که تولید براده، تراشه و ذرات معلق مینمایند، حتماً از وسایل حفاظتی صورت خصوصاً عینک ایمنی استفاده کنید.
در هنگام کار با ابزاری که تولید صدای بیشتر از حد مجاز می نمایند از گوشی ایمنی مناسب استفاده کنید.
برای حفاظت از پای خود، کفش ایمنی بپوشید.
انگشتری، حلقه و سایر وسایل زینتی را از دست خود خارج کنید، زیرا این وسایل به قسمت های گردنده ابزار گیر کرده و باعث صدمه به دست شما می شوند.
در هنگام کار با ابزاری که دارای قطعات گردنده می باشند از پوشیدن دستمال گردن، شال، لباس های آستین گشاد و لباس کار هائی که قسمت هایی از آن پاره شده خودداری کنید.

انبارها بر دو نوعند:
۱٫ انبارهای روباز
۲٫ انبارهای مسقف
نکاتی که برای احداث انبارها باید در نظرگرفته شوند عبارتند از:
۱٫ باید از سطح زمین های اطراف بالاتر باشد.
۲٫ آبگیر و نمناک نباشد.
۳٫ دیوارها و سقف ها بدون استثناء باید از مصالح غیر قابل اشتعال بکار برده شود.
۴٫ کف انبارها باید از بتن مسلح و مقاوم باشد تا در برابر وزن اجسام قابلیت تحمل را داشته باشد.
۵٫ کف انبارها باید دارای شیب ملایم باشد تا در صورت شسشتو آب در محل هایی از آن جمع نشود.
۶٫ فاصله بین انبارها باید به نحوی باشد که به راحتی ماشین های آتش نشانی در حد فاصل بین آنها حرکت کند.
۷٫ درب انبارها باید از جنس فلز و سطح داخلی آن صاف و بدون شکاف باشد.
۸٫ پنجره انبارها باید فلزی و مجهز به حفاظت و تور سیمی باشد.
۹٫ داخل انبارها باید به نسبت حجم آن دستگاه تهویه و هواکش داشته باشد.
۱۰٫سیم کشی برق باید توکار و از داخل ولوله های مخصوص انجام گیرد و کلید و پریزها و روشنایی از نوع ضد جرقه باشد.
۱۱٫ لامپ های روشنایی باید دارای حفاظ با حباب باشد و از دستگاه های حرارتی شعله باز در داخل انبارها نباید استفاده کرد.
۱۲٫ انبارها باید مجهز به وسائل و ابزار آتش نشانی باشد.
۱۳٫ فواصل بین هر ردیف از اجناس در انبارهایی که عرض آنها بیش از ۲۰ متر است در نظر گرفته شود.
۱۴٫ در صورت تردد وسائط نقلیه در داخل انبار اگزوز آن مجهز به فیلتر جرقه گیر باشد.
۱۵٫ نحوه چیدن بسته ها به روی چیدن آجر به طوری باشد که مهار باشد.
۱۶٫فاصله کالاهای دیوار جانبی حداقل ۶۰ سانتی متر باشد.
۱۷٫ فاصله بین ردیف های کالا باید حداقل ۲ متر و ارتفاع آن نباید بیش از ۵/۴ متر باشد.
۱۸٫ ارتفاع سقف کالا تا نزدیک ترین روشنایی نباید کمتر از یک متر باشد.
۱۹٫ استعمال دخانیات اکیداً ممنوع می باشد.
۲۰٫ مواد ضایع باید از انبار تخلیه شد.
۲۱٫ آبدرخانه یا محل استراحت در داخل انبار نباشد.
۲۲٫ هر جنسی جداگانه انبار شود.

انبارهای مسقف به سه دسته تقسیم می شوند:
۱٫ انبارهای مواد شیمیایی و دارویی.
۲٫ انبارهای موا سوختنی و نفتی.
۳٫ انبارهای مواد خشک.
ویژگی های انبارهای خشک عبارتند از:
۱٫ باید توجه شود که نورگیر این نوع انبارها از شیشه های مات باشد.
۲٫ در قسمت بالای انبار از دریچه ها و تهویه استفاده شود.
۳٫ انبارها باید مجهز به سیستم های اعلام و اطفاء حریق باشد.
۴٫ فشار آب درداخل لوله های آتش نشانی آنها باید ۶ اتمسفر باشد.
۵٫ فضاهای انبار باید غبار روبی شود و شیشه ها و نورگیرها مجهز به تور سیمی باشد.
۶٫ نصب دستگاه آب افشان سقفی ضروری باشد.

آئین نامه حفاظتی در مورد حمل و نقل مواد شیمیایی:
تمام لوله ها و سیستم های انتقالی باید طوری تعبیه شوند که حداقل میزان نشت را تضمین کنند.
تمام فیلترها و قسمت های اتصال باید طوری ساخته شوند که در موقع عبور قطعات و ذرات ناخواسته، یا بروز آلودگی به هر گونه که باشد سیستم را قفل و از مسیر ناخواسته مواد جلوگیری کنند.
تمام نقاط جوشکاری شده شهرها و دیگر اتصالات باید در مقابل نشت مقاوم باشند.
تمام لوله ها و یا مخازن مواد باید بر حسب قوانین و مقررات کشوری و آئین نامه مربوطه در این مورد رنگ آمیزی و علامت گذاری شوند.
دستگاه های تنظیم فشار و یا کاهش فشار (شیرهای کاهش فشار) لازمه سیستم های هستند که با فشار کار می کنند.
در جایی که گردهای بسیار نرم بوسیله دستگاه های هوایی که قسمتهای فلزی دارند انتقال داده می شوند باید قسمت های فلزی در تمام مسیر انتقال گرد، از نظر هدایت الکتریکی به یکدیگر و به زمین وصل شوند.
در جایی که مایعات از مخزن های ذخیره به تانکرها و بارکش ها انتقال داده می شوند باید بدنه فلزی مخزن ذخیره و نیز بدنه بارکش را به زمین متصل کرد.
نباید مواد بسیار مخاطره آمیز از مناطق پرجمعیت عبور داده شوند.
علامت صریح و واضح به جدار بیرونی کامیون چسبانده می شود تا مشخص کننده مخاطره آمیز بودن مواد باشد.
اگر موا دشیمیایی مخاطره آمیز از بین دو شهر عبور می کنند، آئین نامه ایمنی وسائل حمل ونقل به همان شدت داخل شهرها در بزرگراه ها نیزا جرا شوند.

ایمنی جوشکاری:
از آنجا که جوشکاری به عنوان کارگرم در صنعت از اهمیت فوق العاده ای برخوردار بوده و به لحاظ استفاده از دستگاههای مختلف که از برق و گاز برای این کار استفاده می نمایند، باید هم از ایمنی دستگاههای برقی و همچنین از ایمنی سیلندرها اطلاعات کافی داشته باشیم. در این جزوه سعی شده است مواردی را در این رابطه به اطلاع شما برسانیم.
انواع جوشکاری:
به طور کلی میتوان به دو روش این کار را انجام داد:
جوشکاری برق
جوشکاری گاز

جوشکاری برق:
با استفاده از جریان برق (مستقیم) عملیات جوشکاری انجام میشود که به دلیل استفاده از جریان برق، موارد ایمنی برق شامل: سالم بودن کابل ها، وجود سیم ارت، دو شاخه، در پوش موتور ها در مرحله اول الزامی است. در مرحله بعد استفاده از وسایل ایمنی جوشکاری شامل: ماسک، عینک، لباس کار ضخیم، دستکش چرمی، کفش ایمنی ساق بلند و غیره
نگهداری و مراقبت از کابلهای جوشکاری:
فرسودگی کابلها در کارگاههای جوشکاری زیاد به چشم می خورد و علت آن عدم رعایت اصول حفاظتی در کارگاه می باشد از این رو نکاتی چند در مورد مراقبت از کابل ها را یادآور می شویم:
از تاب خوردن بیش از حد کابل جلوگیری شود.
از سقوط اجسام روی کابل جدا‏ خودداری شود.
از تماس قطعات داغ و پاشیده شدن مذاب روی کابل جلوگیری شود.
حدالمقدور کابل جوشکاری کوتاه و مناسب انتخاب گردد تا علاوه بر افت ولتاژ در اثر طویل بودن، کابلها کمتر دچار آسیب گردند.
از عبور وسایل حمل ونقل و کامیون و غیره از روی کابل جدا خودداری شود و در صورت ضرورت کابل از داخل لوله های فلزی مناسب، به گونه ای که خراشیده نگردد، عبور داده شود.
پس از پایان کار کابلها به طور منظم جمع آوری و در محل مناسب نگهداری شوند.

قدرت دست
قدرت دست قدرت دســت به اعمال نیرو از طریق گرفتن…
تجهیزات ایمنی
تجهیزات ایمنی دسته بندی های بسیاری دارد که میتوان به کلاه…
لباس کار
لباس کار به عنوان یکی از وسایل استحفاظی فردی بوده و…
ماسک گاز
ماسک گاز از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد یک ماسکلهستانی استفاده شده…
دستکش نسوز  Kevlar
دستکش نسوز  Kevlar دستکش ياد شده ۱۰۰ درصد از الياف آرامايد…
ایمنی چیست ؟
ایمنی چیست ؟ ایمنی یعنی محافظت از جان و اعضای…
ماسک حفاظتی
ماسک حفاظتی در مواردی که جلوگیری از انتشار گرد و…
دستکش حفاظتی
دستکش حفاظتی الف- برای حفاظت دست جوشکاران و سایر کارگران…
دستکش حفاظتی
دستکش حفاظتی الف- برای حفاظت دست جوشکاران و سایر کارگران…
کلاه ایمنی
کلاه ایمنی در کلیه عملیات کاری که در آنها احتمال…
لباس کار
لباس کار لباس کار به عنوان یکی از وسایل استحفاظی…
آیین نامه وسايل حفاظت انفرادي در محیط کار(كلاه ايمني و…
تو گوشی ELVEX
تو گوشی چهار پله ای elvex یا گوشی حفاظت شنوایی…
دستکش ایمنی چیست؟
دستکش ایمنی چیست؟ راهنمای خرید دستکش ایمنی نویسنده  ساناز نوروزی…